Yazdır

Karagöz Tekniği


Karagöz oyunlarında kullanılan iki boyutlu, yassı ve şeffaf kuklalara Karagöz tasviri denir. Bu tasvirler şeffaf büyükbaş hayvan derilerinden yapılır. Sıcağa karşı dayanıklılığı ve güzel dokusu nedeniyle en tercih edileni deve derisidir. Deri, kül, kepek ve benzeri doğal malzemeler kullanılarak üzerindeki tüylerden temizlendikten sonra iç kısmındaki yağlar da "şkır" adı verilen bıçakla kazınır ve herhangi bir yere temas etmeyecek şekilde uçlarında gerilerek kurutulur. Böyle elde edilen şeffaf deri Karagöz sanatçıları tarafından işlenerek Karagöz tasviri haline getirilir.

Karagöz tasvirleri üzerlerine dik olarak sıkıştırılan değneklerle oynatılır. Buna benzer tek örnek Çin gölge tiyatrosunun Çazhu bölgesinde görülen oynatılma tekniğidir. Mısır, Cezayir, Endonezya ve Hint geleneksel gölge oyunları siyah beyazdır. Karagöz Osmanlı İmparatorluğunun genişlemesi ile büyük bir alana yayılma imkanı bulmuştur. Bu nedenle Mısır, Suriye ve Yunanistan'da Karagöz gibi şeffaf deriden renkli gölge oyunları Karagöz, Karagiozis, Aragöz gibi isimlerle anılmaktadır. Oynatım tekniğin de Karagöz gibi dik değnekler kullanılmaktadır.


Karagöz tasvirlerini deriden yapan ve oynatan kişiye hayali denir. Hayaliler usta yanında çırak olarak başlarlar ve yetişirler.